Tigran Khachatryan Urodzony w 1980 roku w Erywaniu, ormiański artysta zajmujący się sztuką wideo i performance’em. W swoich pracach podejmuje tematykę nihilistyczną, antykulturową. Zaliczany do grona ormiańskich artystów niezależnych związanych z ruchem punk. Swoje filmy określa mianem „garażowego wideo” – łączy w nich fragmenty kina klasycznego z kulturą masową, nawiązują one do zmian które zaszły w konfrontacji kapitalizmu z socjalizmem. Sztuka wideo Tigrana Khachatryana to wyzwanie rzucone ustalonym wartościom i kryteriom dotyczącym interpretacji kina.Łącząc w pojedynczej narracji stare i nowe obrazy, klasykę z punkiem, autor tworzy podwaliny tak zwanej sztuki wysokiej.Poprzez zrównanie sacrum z codziennym życiem, burzy pionową i linearną fabułę, by uformować jej alternatywną wizję, opartą nie na ostatecznych i niepodważalnych ideałach, lecz raczej na ironii, kwestionowaniu i podważaniu.

Swoje filmy, takie jak „The color of eggplant” („Kolor bakłażana”), „Theodicy” („Teodycea”), „Stalker” („Prześladowca”) czy „Brother of La Chinoise” („Brat La Chinoise”), reżyser zaczął kręcić od początku lat 2000.Cytując lub imitując reżyserów Paradżanowa, Pasoliniego, Tarkowskiego czy Godarda, Tigran Khachatryan tworzy swoje dzieła na zasadzie ponownego montażu.Poprzez łączenie, a czasem zestawianie w jednej narracji oryginalnego materiału z własnym, artysta udomawia „wielkie” kino, pokazując dokładnie te wycinki, które mają potencjał przekazania bardziej radykalnych treści i estetyki w nowej interpretacji.

Dwa filmy Khachatryana pt. „The man with the video camera” („Człowiek z kamerą wideo”) i „Naczało” („Beginning” – „Początek”) różnią się od innych dzieł poprzez wybór kina dokumentalnego Dzigi Wiertowa i Artavazda Peleshyana.„Człowiek z kamerą wideo” rozpoczyna się ważnym dla artysty cytatem z filmu Dzigi Wiertowa o tworzeniu międzynarodowego totalnego języka kina, który nie jest powiązany z językiem teatru i literatury.Na tej podstawie podkreśla autonomiczność kina.W filmie artysta ustawia się w pozycji reżysera filmu.Kreśli łagodną linię pomiędzy przeszłością a teraźniejszością, podkreślając postępowe i identyczne części różnych epok, w których może dojść do wyzwolenia umysłu i ciała.

W filmie „Początek” artysta wybiera bardziej bezpośrednie podejście w opisywaniu progresywnego bolszewizmu i współczesności.Porównując rewolucyjnego ducha i walkę o sprawiedliwość, artysta ukazuje rosyjską młodzież wraz z jej śmiesznym i masochistycznym heroizmem pozbawionym patosu, w ten sposób puszczając ironicznie oko ścieżkom historii.Przedstawia żal i współczucie dla w pewien sposób straconego pokolenia, które nie może odnaleźć sensu istnienia.

Jego najnowsza praca z 2014 r. to seria druków zatytułowana „Communism” („Komunizm”).Mamy tu wycinek z Manifestu Komunistycznego, krytykę wartości burżuazyjnej rodziny i część tekstu Aleksandry Kołłontaj „Make way for the winged Eros” („Torujcie drogę skrzydlatemu Erosowi” – listu do młodzieży pracującej).Dzieło to jest w pewnym sensie podręcznikiem, który odzwierciedla prawdziwe wartości, takie jak rodzina, związki, społeczeństwo.Cytaty z tekstu są opatrzone fotografiami, czasem bezpośrednio związanymi z tekstem i przedstawiającymi przyjazny klimat środowiska artysty.Na tym przykładzie autor podkreśla, jak istotne i nieuniknione jest przenikanie sfery prywatnej (osobistej) i publicznej.

Osią zainteresowania dla Tigrana Khachatryana w tych dziełach jest zbudowanie pomostu czasowego.Wykorzystanie entuzjazmu społecznie zaangażowanych klasyków kina w podejmowaniu wszechstronnych relacji kolektywów i przedstawicieli władzy.Użycie ulubionych obrazów innowacyjnego kina przeszłości, by opowiedzieć współczesną historię społeczeństwa.Zabawa nostalgią za „tamtymi” czasami, by pokazać niesprawiedliwą rzeczywistość naszego świata.

 

Eva Khachatryan sierpień 2014 r.