Pusto / Pełno

Magdalena Pela / Katarzyna Dyjewska

05/11/2019 - 22/11/2019

Pela i Dyjewska czerpią z tego co najbliżej. Nie malują tego, czego nie widziały i nie doświadczyły. To, co bliskie nie zawsze równa się z tym co znajome, łatwe, proste i akceptowalne. Zwracają uwagę na niewidoczne, ale warunkujące nasz byt. Doszukują się sensów w codzienności, rutynie, powtarzalności i włóczeniu po mieście. Sięgając po odmienne środki formalne poruszają podobne, czysto egzystencjalne zagadnienia. Obserwują najbliższą im współczesność: trudność w utrzymaniu relacji, anonimowość w masie.
Rutyna i powtarzalność codzienności mogą być dla nas zarówno ratunkiem jak i przekleństwem. Gonimy, żeby nadążyć za tym, co sami sobie narzuciliśmy. Jak w obrazie autorstwa Dyjewskiej pod tytułem „Danse macabre”: sami pilnujemy się, żeby jeździć w kółko. Natomiast Pela odnosi się w swoich pracach do zjawiska rytualizacji powtórzenia, konstytuującego i rytualizującego codzienność. W antropologii codzienności bardzo ważną rolę odgrywa rytm, który tworzy harmonię obecności. Zburzenie harmonii wiąże się z katastrofą i przerwaniem odwiecznej powtarzalności, która w „monotonii pustego zamieszania”* odpowiada za spokój i ciszę.

*S. Wróbel, „Powrót do świata. Życie codzienne”, Dwutygodnik 161, 6/2015, online: https://www.dwutygodnik.com/artykul/5979-powrot-do-swiata-zycie-codzienne.html [dostęp 07.03.2019]

VIS A VIS

Marek Dzienkiewicz i Łukasz Majcherowicz

21/10/2019 - 31/10/2019

Marek Dzienkiewicz od 1973 roku uprawia abstrakcję geometryczną i jest autorem 18 cykli – serii prac, z których każda opiera się na odrębnych oryginalnych założeniach. Są to zarówno obrazy, rzeźby i tkaniny, ale też i obiekty przestrzenne wykonane np. z klepki dębowej, sklejki, korka lub rurek tekturowych. Autor ponad 20 wystaw indywidualnych, brał udział w ponad 60 wystawach zbiorowych. Jego prace są w kolekcjach, w 12 krajach a w Warszawie między innymi w Muzeum Narodowym i w kolekcji Galerii Studio. W latach 2006–2010 był prezesem Okręgu Warszawskiego ZPAP. Marek Dzienkiewicz jest także autorem kilku oryginalnych teorii dotyczących kompozycji na płaszczyźnie. Notatki biograficzne o Marku Dzienkiewiczu znajdują się w Słowniku Malarzy Polskich, II Tom (Arkady, 2001) i w Wielkiej Encyklopedii Malarstwa Polskiego (Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2011).

Łukasz Majcherowicz zajmuje się malarstwem ściennym, a także jego renowacją, ponadto uprawia malarstwo sztalugowe i rysunek. Jego obrazy zostały oparte na wcześniejszych osiągnięciach zgeometryzowanej abstrakcji i op-artowskiej gry z iluzyjnością, ale z pewnym nachyleniem ku kontemplacji – dzięki wprowadzonym zmianom w sposobie konstruowania obrazu i sposobu malowania zostały wzbogacone w wyrazie wobec swych źródeł. Płótna są zbudowane swobodnie malowanymi szeregami pasów, otaczającymi prostokątne na ogół pole, pokryte jedną barwą, lub zawierające jeszcze w sobie wgłębiającą się formę. Na pierwszy rzut oka przypominają prosty labirynt i wywołują poczucie przestrzenności, widać jednak po chwili, że raczej idą w głąb… Obrazy pozbawione są sztywności typowej dla wielu prac, realizowanych zgodnie z zasadami op-artowskiej orientacji – ze względu na ustawicznie zaburzaną symetrię kładzenia barw i brak kontynuacji przedstawiania linią ciągłą wprowadzają wrażenie ruchu i rozchwianej perspektywy; są też dość wytrawnie komponowane kolorystycznie. Obecny jest w nich dystans, prześwituje przez nie skłonność do gry i refleksji. Niektóre z nich mają wyraźne przesłanie: kilka obrazów, których wnętrze może prowadzić do skojarzenia labiryntowego wchodzenia w głąb, nosi tytuł Bełżec – przypomina o trzecim pod względem strat ludzkich obozie Zagłady.

Zbigniew Taranienko